DİYAFRAM
Işığın yoğunluğunu ve kontrol edilmesini sağlayan büyüytülebilen ya da küçültülübilen bir delikten ibarettir. Işık yoğunluğunu ve net alan derinliğini kontrol etmeye yarar. Diyaframın üçüncü önemi ise, görüntünün merkezi ile kenarları arasındaki ışık farklılığını eşitlemesidir. Aksi taktirde fotoğrafların orta kısmı çok açık kenarları ise çok koyu çıkar.
Diyafram göz bebeği gibi çalışır. Yani fazla ışıklı ortamda göz bebeklerimizin kısılması, az ışığın yetersiz olduğu zamanlarda göz bebeklerimizin açılması gibi.Diyaframı, işlevi açısından bir musluğa benzetmek olasıdır. Musluk çok açıldığında suyun çok akması gibi, diyafram açık olduğu zaman da filme düşen ışık miktarı artacaktır.
Diyafram objektiflerin üzerinde bulunan diyafram halkası(diyafram bileziği) vasıtası ile veya fotoğraf makinelerinin menülerinden ayarlanır ve diyafram açıklıkları değerleri “f” ile gösterilirler. Standart diyafram açıklıkları değerleri aşağıdaki gibidir:f:1.2 – f1.4 – f1.8 – f2 – f2.8 – f4 – f5.6 – f8 – f11 – f16 – f22 – f32
Not: f değeri ile diyafram açıklığı arasında ters orantı vardır.
Ardı ardına gelen her iki değer arasındaki katlanma bir durak veya bir stop olarak adlandırılır. Örneğin f/ 2 ile f/ 8 arasında dört durak ya da dört stop vardır. Objektifler türlerine ve kalitelerine bağlı olarak belirli bir aralıktaki değerlerle üretilir. Örneğin f/ 2.8 – 32 aralığın da yedi tam durak vardır. Demek ki bu objektifte veya makinede ancak bu yedi durak (2.8 – 4 – 5.6 – 8 – 11 -16 – 22 – 32 ) ayarlanabilir. Bir başka objektifte bu değer aralığı f/1.4 – f/22 olabilir.
Dijital fotoğraf makinelerinde genellikle makinenin sağ üst bölümündeki çekim seçenekleri çarkından diyafram konumu (AV ya da A) seçildikten sonra, sağ taraftaki değer ayarlama ibresi çevrilirGünümüzde üretilen yeni modellerde üç ayrı yolla diyafram ayarlanabilir. Bunlar: Çeşitli simgelerle gösterilen otomatik yaratıcı modlar ile program (P) modu, diyafram öncelikli mod (AV veya A) ve manuel mod (M) tur. Tercihinize göre bu ayarı, isterseniz makinenizi program veya otomatik moda ayarlayarak isterseniz de diyafram tuşuna basılı tutarak değiştirme kadranı belirlediğiniz değere kadar çevirip manuel olarak yapabilirsiniz. Bunu şöyle bir örnekle açıklamak mümkündür:
Manazara çekimlerinde f değerinin sayısal olarak yüksek değerlere ( f16-f22 gibi) ayarlamak alan derinliğini artıracağından önerilmektedir. Ayrıca makro çekimlerinde de bu değerler kullanılabilir. Bu durumda ışığı iyi ayarlamak gerekecektir. Düşük ışık koşulları f değerinin de sayısal olarak ( f2- f2.8 gibi) düşmesine neden olacaktır. Ayrıca bir objeyi arka plandan soyutlayarak öne çıkarmak için de bu değerler kullanılabilir.
